Tabor/Obsługa/Obsługa i sterowanie SU45/SP45: Difference between revisions
mNo edit summary |
mNo edit summary |
||
| Line 15: | Line 15: | ||
==== Jazda ==== | ==== Jazda ==== | ||
Sterowanie prędkością obrotową silnika spalinowego i wzbudzeniem prądnicy głównej odbywa się za pomocą nastawnika jazdy na pozycjach 0, W i 1-13. W pozycji 0 obwód główny lokomotywy jest rozłączony. W pozycji W styczniki liniowe zamykają obwód główny. W pozycji 1 i wyższych prądnica główna jest wzbudzona, w obwodzie płynie prąd i pracują silniki trakcyjne. Aby rozpocząć jazdę, należy upewnić się, że: | Sterowanie prędkością obrotową silnika spalinowego i wzbudzeniem prądnicy głównej odbywa się za pomocą nastawnika jazdy na pozycjach 0, W i 1-13. W pozycji 0 obwód główny lokomotywy jest rozłączony. W pozycji W styczniki liniowe zamykają obwód główny. W pozycji 1 i wyższych prądnica główna jest wzbudzona, w obwodzie płynie prąd i pracują silniki trakcyjne. Aby rozpocząć jazdę, należy upewnić się, że: | ||
[[ | [[Image:SU45_4_2.png|400px|thumb|right|]] | ||
*nastawnik rozruchowy jest na pozycji 0, | *nastawnik rozruchowy jest na pozycji 0, | ||
Revision as of 19:39, 6 August 2025
Lokomotywa SU45/SP45
Uruchamianie silnika spalinowego

Procedurę rozruchu silnika należy rozpocząć w szafie niskiego napięcia w kabinie B. Na początku należy załączyć baterię wyłącznikami samoczynnymi WSB1 i WSB2 oraz obwody rozrządu wyłącznikiem WSG, co spowoduje również wbudzenie generatora SHP, przez co uruchomi się świetlna i dźwiękowa sygnalizacja SHP. Należy ją skasować, ustawiając nastawnik kierunku w przód lub w tył i wciskając przycisk czuwaka. Następnie należy załączyć pozostałe wyłączniki samoczynne w szafie - prądnicy pomocniczej WSP, wentylatorów silników trakcyjnych WSS1 i WSS2 i wzbudzenia prądnicy głównej WSW. Należy się także upewnić, że wszystkie bezpieczniki są podniesione, zaś wyłączniki krzywkowe są w pozycji 0 - oprócz odłącznika silników wentylatorów, który powinien być w pozycji 3. Przed rozpoczęciem rozruchu wszystkie wyłączniki dźwigienkowe na pulpicie powinny być wyłączone. Jeżeli temperatura wody spadnie poniżej 30 C, wówczas na pulpicie będzie świecić się lampka sygnalizacyjna “Sygnalizacja awarii”, uniemożliwiając rozruch silnika. W takiej sytuacji należy uruchomić pompę i podgrzewacz wody za pomocą łącznika dźwigienkowego “Pompa wodna” na pulpicie. Gdy temperatura wody będzie wynosić minimum 40 C i zgaśnie sygnalizacja awarii, można przystępować do dalszych czynności. Należy ustawić nastawnik rozruchowy w pozycji R1 (sterowanie takie, jak nastawnikiem bocznikowania), oraz uruchomić pompy oleju i paliwa za pomocą łączników dźwigienkowych “Pompa oleju” i “Pompa paliwa” - zgaśnie wówczas lampka sygnalizacyjna “Pompa paliwa”. Gdy ciśnienie oleju osiągnie wartość minimum 0,055 MPa, można przystąpić do rozruchu silnika spalinowego - należy przytrzymać przycisk “Rozruch silnika” przez kilka sekund, aż silnik zacznie się rozpędzać do prędkości obrotowej biegu jałowego 696 obr/min. Po udanym rozruchu zacznie pracować prądnica pomocnicza, co można zaobserwować po dodatnich wskazaniach amperomierza NN (i napięciu 110 V na woltomierzu NN w przypadku SP45), oraz sprężarka, co można zaobserwować po rosnącym ciśnieniu na manometrze zbiornika głównego. Sterowanie pracą sprężarki odbywa się automatycznie w zakresie ciśnień 0,75-0,85 MPa. Na koniec procesu rozruchu należy:
- cofnąć nastawnik rozruchowy na pozycję 0,
- ustawić kran hamulca zespolonego w pozycji jazdy i popełnić przewód główny lokomotywy za pomocą przycisku odluźniacza,
- załączyć silniki wentylatorów silników trakcyjnych za pomocą łączników dźwigienkowych “Wentylator silników trakcyjnych 1-3” i “Wentylator silników trakcyjnych 4-6”,
- załączyć obwody sterowania bocznikowaniem silników trakcyjnych za pomocą łącznika dźwigienkowego “Załączenie bocznikowania”,
- wybrać odpowiednie dla danego pociągu opóźnienie działania hamulca (nastawa R za pomocą łącznika dźwigienkowego “Hamowanie dwustopniowe” (prawy przełącznik), nastawa G za pomocą łącznika dźwigienkowego “Zawór towarowo-osobowy” (lewy przełącznik), nastawa P przy wyłączonych obu łącznikach),
- uruchomić i wybrać odpowiednią kabinę na zasilaczu radiotelefonu (sterowanie analogicznie jak w ET22),
- załączyć odpowiednie oświetlenie czoła lokomotywy i kabiny.
Jazda
Sterowanie prędkością obrotową silnika spalinowego i wzbudzeniem prądnicy głównej odbywa się za pomocą nastawnika jazdy na pozycjach 0, W i 1-13. W pozycji 0 obwód główny lokomotywy jest rozłączony. W pozycji W styczniki liniowe zamykają obwód główny. W pozycji 1 i wyższych prądnica główna jest wzbudzona, w obwodzie płynie prąd i pracują silniki trakcyjne. Aby rozpocząć jazdę, należy upewnić się, że:
- nastawnik rozruchowy jest na pozycji 0,
- nastawnik kierunkowy jest na pozycji przód lub tył,
- nastawnik jazdy jest na pozycji 0,
- oba wentylatory silników trakcyjnych są załączone (sygnalizuje to świecąca lampka sygnalizacyjna “Wentylatory silników trakcyjnych”),
- nie zadziałał przekaźnik ziemnozwarciowy (sygnalizuje to zgaszona lampka sygnalizacyjna “Przekaźnik ziemnozwarciowy”),
- nie zadziałał przekaźnik nadmiarowy silników trakcyjnych lub przekaźnik temperaturowy (sygnalizuje to zgaszona lampka sygnalizacyjna “Awaria lokomotywy”),
- lokomotywa jest odhamowana (ciśnienie w przewodzie głównym około 0,5 MPa i ciśnienie w cylindrze hamulcowym około 0 MPa).
Wówczas można ustawić nastawnik jazdy w pozycji W, co spowoduje zamknięcie się styczników liniowych (sygnalizuje to zgaśnięcie lampki “Styczniki liniowe otwarte”). Po zamknięciu się styczników liniowych należy ustawić nastawnik jazdy w pozycji 1, co spowoduje zamknięcie się styczników wzbudzenia wzbudnicy i prądnicy głównej, co można zaobserwować po wzroście napięcia prądnicy na woltomierzu WN i natężenia prądu na amperomierzu WN. Przy załączonym wzbudzeniu prądnicy można regulować moc zespołu napędowego ustawiając nastawnik jazdy na pożądanej pozycji od 1 do 13. Przy zmianie pozycji nastawnika będzie się zmieniać nastawienie regulatora obrotów silnika spalinowego (od 696 obr/min na pozycji 1 do 1500 obr/min na pozycji 13), a ponadto na pozycjach 1-5 będzie zwiększane napięcie prądnicy przez odłączanie dodatkowych oporników w obwodzie jej wzbudzenia. Lokomotywa jest wyposażona w automatyczny, trójstopniowy układ regulacji osłabienia wzbudzenia silników trakcyjnych (bocznikowania). Kolejne boczniki są załączane, gdy wzbudzenie prądnicy jest maksymalne, zaś nastawnik jazdy znajduje się na pozycji 10 lub wyższej. Osłabienie I stopnia załącza się przy prędkości około 30 km/h, II stopnia przy prędkości minimum 40 km/h, zaś III stopnia przy prędkości minimum 50 km/h. Załączenie kolejnych boczników jest sygnalizowane lampkami sygnalizacyjnymi na pulpicie “Bocznik I stopnia”, “Bocznik II stopnia” oraz “Bocznik III stopnia”. Bocznikowanie wyłącza się, gdy natężenie prądu w obwodzie przekroczy 1630 A lub nastawnik jazdy zostanie ustawiony na pozycji niższej niż 10 (bocznik II i III) lub niższej niż 7 (bocznik I).
Układ chłodzenia
Układ chłodzenia jest sterowany automatycznie przez załączanie wentylatorów oraz otwieranie żaluzji chłodnic. Gdy temperatura wody w obiegu głównym przekroczy 91 C lub w obiegu pomocniczym przekroczy 71 C, to zadziała przekaźnik termostatów, zaświeci się lampka sygnalizacyjna “Awaria lokomotywy”, a silnik spalinowy zostanie sprowadzony do biegu jałowego. Należy wówczas cofnąć nastawnik jazdy na pozycję 0 i odczekać, aż temperatura wody opadnie.
Prądnica ogrzewcza (dotyczy SU45)
Aby załączyć prądnicę ogrzewczą, należy przy uruchomionym silniku spalinowym ustawić nastawnik jazdy oraz nastawnik rozruchowy na pozycję 0, po czym ustawić przełącznik ogrzewania w pozycję 1. Prędkość obrotowa silnika spalinowego wzrośnie wtedy do wartości odpowiadającej 7 pozycji nastawnika jazdy (około 1100 obr/min) oraz zaświeci się lampka sygnalizacyjna “Przekaźnik ogrzewania”. Należy odblokować przekaźnik różnicowy ogrzewania za pomocą łącznika dźwigienkowego “Odblokowanie przekaźnika ogrzewania”, co zostanie zasygnalizowane zgaśnięciem wcześniej wspomnianej lampki. Po kilkunastu sekundach zostanie załączone wzbudzenie prądnicy ogrzewczej, co można zaobserwować przez zaświecenie się lampki sygnalizacyjnej “Ogrzewanie załączone” oraz wzrost napięcia na woltomierzu prądnicy ogrzewczej. Wówczas można ustawić pożądane napięcie prądnicy w zakresie od 2100 V na pozycji 1 przełącznika do 3300 V na pozycji 5. Gdy prądnica ogrzewcza jest załączona, w obwodzie wzbudzenia prądnicy głównej włączony jest dodatkowy opór, przez co moc silnika spalinowego przeznaczana na cele trakcyjne jest zmniejszona. Aby wyłączyć prądnicę ogrzewczą, należy ustawić przełącznik ogrzewania w pozycji 0. Silnik spalinowy wróci wtedy do normalnej prędkości obrotowej.
Wyłączenie silnika spalinowego
Aby wyłączyć silnik spalinowy, należy wcisnąć przycisk “Stop” lub łącznik dźwigienkowy “Zatrzymanie silnika spalinowego”. Po intensywnej pracy silnika zaleca się dodatkowo załączenie pompy olejowej na kilka minut, aby przyspieszyć schłodzenie silnika.
Hamowanie
Lokomotywa wyposażona jest w hamulce systemu Oerlikon z kranami FV4a i FD1 - sterowanie analogiczne jak na innych lokomotywach.
Opis elementów szafy niskiego napięcia
- WOL - wyłącznik ogrzewania lokomotywy
- WBD - wyłącznik blokady drzwi szafy WN
- WZZ - wyłącznik ziemnozwarciowy
- AWS - wyłącznik awaryjny sprężarki
- OSW - odłącznik silników wentylatorów
- PBJ - przełącznik biegu jałowego
- OST - odłącznik silników trakcyjnych
- WS1 - wyłącznik samoczynny rozruchu silnika spalinowego
- WS2 - wyłącznik samoczynny silnika pompy oleju
- WS3 - wyłącznik samoczynny silników pompy paliwa
- WS4 - wyłącznik samoczynny rozrządu
- WS5 - wyłącznik samoczynny styczników liniowych i bocznikowania
- WS6 - wyłącznik samoczynny sterowania zaworami, sprężarką i silnikami wentylatorów
- WS7 - wyłącznik samoczynny czuwaka i sygnałów dźwiękowe
- WS8 - wyłącznik samoczynny lampek sygnalizacyjnych
- WS9 - wyłącznik samoczynny prądnicy ogrzewczej (dotyczy SU45)
- WS10 - wyłącznik samoczynny układu chłodzenia
- WS11 - wyłącznik samoczynny podgrzewacza wody
- WS12 - wyłącznik samoczynny silnika pompy wody
- WS14/15 - wyłącznik samoczynny oświetlenia kabiny, przyrządów pomiarowych i rozkładu jazdy
- WS16/17 - wyłącznik samoczynny kuchenki elektrycznej
- WS18/19 - wyłącznik samoczynny reflektorów
- WS20 - wyłącznik samoczynny gniazd wtyczkowych i oświetlenia szafy WN
- WS21/29 - wyłącznik samoczynny silników wentylatorów kabiny
- WS22 - wyłącznik samoczynny silnika wentylatora maszynowni
- WS23/24 - wyłącznik samoczynny ogrzewaczy szyb
- WS25 - wyłącznik samoczynny wzbudzenie wzbudnicy
- WS26 - wyłącznik samoczynny stycznika ładowania baterii
- WS27 - wyłącznik samoczynny woltomierza NN
- WS30 - wyłącznik samoczynny ogrzewaczy kabiny
- WSS1 - wyłącznik samoczynny silnika wentylatora 1
- WSS2 - wyłącznik samoczynny silnika wentylatora 2
- WSW - wyłącznik samoczynny obwodu wzbudzenia prądnicy głównej
- WSG - wyłącznik główny obwodów rozrządu
- WSB1 - wyłącznik samoczynny baterii 1
- WSB2 - wyłącznik samoczynny baterii 2
- WSP - wyłącznik samoczynny prądnicy pomocniczej
- PWMin - przekaźnik wzbudzenia minimalnego
- PJW1 - przekaźnik załączania silnika wentylatora 1
- PJW2 - przekaźnik załączania silnika wentylatora 2
- SWM - stycznik wzbudzenia maksymalnego
- SW1 - stycznik wentylatora silników trakcyjnych 1
- SRW1 - stycznik rezystora wentylatora silników trakcyjnych 1
- SW2 - stycznik wentylatora silników trakcyjnych 2
- SRW2 - stycznik rezystora wentylatora silników trakcyjnych 2
- SPW1 - stycznik pompy wody podającej
- SPW2 - stycznik pompy wody obiegowej
- SWR - stycznik wzbudzenia rozruchu silnika spalinowego
- SPL - stycznik pomocniczy styczników liniowych
- SWP - stycznik wzbudzenia prądnicy
- SWW - stycznik wzbudzenia wzbudnicy
- SPP - stycznik pompy paliwa
- SPO - stycznik pompy oleju
- SP3 - stycznik pomocniczy 3
- SP2 - stycznik pomocniczy 2
- SP1 - stycznik pomocniczy 1
- PUW1 - przekaźnik układu wodnego 1
- PUW2 - przekaźnik układu wodnego 2
- PTC1 - przekaźnik termostatu chłodnicy 1
- PTC2 - przekaźnik termostatu chłodnicy 2
- PZB1 - przekaźnik załączania bocznikowania 1
- PPB1 - przekaźnik pomocniczy bocznikowania 1
- PPB2 - przekaźnik pomocniczy bocznikowania 2
- PWZ - przekaźnik wielokrotnego zatrzymania
- PZS - przekaźnik zatrzymania silnika spalinowego
- PPR - przekaźnik pomocniczy rozruchu silnika spalinowego
- PT - przekaźnik termostatów
- PZB2 - przekaźnik załączania bocznikowania 2
- PWB - przekaźnik wyłączania bocznikowania
- PCZ - przekaźnik czuwaka
- PR - przekaźnik rozruchu silnika spalinowego
- PPT - przekaźnik pomocniczy termostatów
- PZZ - przekaźnik ziemnozwarciowy
- PA - przekaźnik awarii silnika spalinowego
- PSW - przełącznik silników wentylatorów silników trakcyjnych
- SŁB - stycznik ładowania baterii
- SP4 - stycznik pomocniczy 4
- SST - stycznik silników trakcyjnych
