Export translations

Settings

Group

Language

Format

Export for off-line translation

Export in native format

Export in CSV format

<languages/>
<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Opis programu ==
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
SPE (Symulator Pulpitów Elektronicznych) to oprogramowanie współpracujące z TD2 symulujące działanie pulpitów komputerowych typu MOR-1 z trzema systemami zależnościowymi:
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* MOR-3 (komputerowe),
* MOR-3E (komputerowe dla stacji małoobciążonych),
* E (przekaźnikowe z nakładką komputerową).
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[Plik:Ekran SPE.png|thumb|325px|Ekran SPE wyświetlający pulpit dla scenerii LCS Ozorków (rys. 1)]]
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Symulacja zajętości, tryb testowy ==
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Gdy SPE nie jest połączone z TD2, działa w trybie testowym. Pozwala on na zapoznanie się z funkcjami "na sucho", bez udziału pociągów ani uruchamiania symulatora.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
W trybie tym można oprócz typowych poleceń:
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* podawać przebiegi na wygaszone lub zajęte blokady zewnętrzne,
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* symulować zajętość poszczególnych izolacji, klikając na odcinek toru z wciśniętym klawiszem Ctrl (tak samo zwalniamy izolację).
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Łączenie z symulatorem ==
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Aby połączyć SPE z symulatorem, należy:
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* uruchomić scenerię w TD2 oraz pulpit do niej w SPE,
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* kliknąć na górnej belce przycisk Menu, przejść do submenu Połączenie i kliknąć Połącz (jak na rys. 2).
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[Plik:Połączenie_SPE.png|thumb|185px|Połączenie z TD2 (rys. 2)]]
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Górny pasek narzędziowy==
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Górny pasek narzędziowy posiada kilka funkcji. Pozwala on na:
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* wywołanie menu programu (przycisk Menu),
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* ukrycie/pokazanie nazw semaforów(przycisk Sem), nazwtarcz manewrowych (Tm), numerów zwrotnic (Zwr) oraz nazw odcinków czy izolacji(Odc),
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* zmiany zawartości dolnego okienka (Komunikaty lub Alarmy),
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* zmiany aktualnie wyświetlanego pulpitu w ramach jednej instancji programu (dalsze przyciski, używane głównie na rozbudowanych posterunkach ruchu),
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Opcje sygnalizatora i toru ==
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
=== Sygnalizator ===
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[Plik:Spe_sygnalizator.png|thumb|90px|Menu sygnalizatora w SPE (rys. 3a)]]
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Sygnalizatory mogą posiadać różne opcje, w zależności od ich typu i dostępnych komór, a także rodzaju użytych urządzeń srk. Mogą być to:
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Stój - wyświetla sygnał S1 (Stój) bez zwalniania przebiegu,
* Stop - skutkuje zablokowaniem możliwości podawania sygnału zezwalającego na jazdę spod danego sygnalizatora,
* <b style="color: purple">oStop</b> - odwołuje powyższą dyspozycję,
* ZCZ - zwolnienie czasowe, wyświetla sygnał "Stój", a po upływie bezpiecznego okresu czasu zwalnia przebieg,
* oZCZ - odwołuje powyższe polecenie,
* <b style="color: red">SZ</b> - wyświetla sygnał zastępczy bez wskaźnika W24 (procedura podawania tego sygnału została opisana w dalszej części poradnika),
* <b style="color: red">NSZ</b> - to samo, ale ze wskaźnikiem W24, używać tylko przy przebiegach na tor niewłaściwy,
* ZD - natychmiast zwalnia przebieg.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Polecenia oznaczone kolorem <b style="color: purple">fioletowym</b> wymagają potwierdzenia zamiaru użycia, zaś oznaczone <b style="color: red">na czerwono</b> są poleceniami specjalnymi, których używać należy '''tylko i wyłącznie, gdy jest to bezwzględnie konieczne''', a fakt ich użycia jest odnotowywany przez licznik poleceń specjalnych (żółty licznik na niebieskim tle).
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[Plik:SPE_menu_toru.png|thumb|90px|Menu toru w SPE (rys. 3)]]
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Tory posiadają następujące opcje:
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* Zmk - zamknięcie toru, uniemożliwia podanie przebiegu na tenże tor,
* <b style="color: purple">oZmk</b> - otwarcie toru, odwołuje powyższe,
* <b style="color: red">ZeroLO</b> - zerowanie obwodu elektrycznego liczników osi. Należy użyć, jeżeli odcinek wyświetla zajętość pomimo tego, że jest wolny. Po użyciu kolor czerwony wskazujący na zajętość zmienia odcień i staje się ciemniejszy. Po wjeździe pojazdu szynowego na sygnał zastępczy lub rozkaz pisemny na ten odcinek, obwód powinien się zresetować i zwolnić tor po wyjeździe wcześniej wspomnianego pojazdu.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Ustawianie przebiegu ==
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Przebiegi w SPE można nastawiać na kilka różnych sposobów:
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
=== Sposób nr 1: punkt-do-punktu ===
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Aby podać sygnał zezwalający, należy:
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* upewnić się, że wszystkie przejazdy kat. A na trasie zostały wcześniej zamknięte (aby zamknąć taki przejazd w programie, należy kliknąć w jego "koniuszek" na zobrazowaniu i wybrać opcję "Zamknij", analogicznie go otwieramy, patrz rys. 3) - '''UWAGA - nie każdy przejazd można zamykać z poziomu SPE, w takiej sytuacji należy użyć kontrolera, który co do zasady jest umieszczony w nastawni.''',
* kliknąć lewym przyciskiem myszy na sygnalizator lub tor początkowy, zapali się wówczas fioletowa obwódka i menu kontekstowe (rys. 3 i 3a), zamiast semafora wjazdowego możemy też kliknąć odpowiadającą mu strzałkę blokady liniowej,
* nie wybieramy nic z menu, lecz klikamy na sygnalizator, blokadę bądź tor końcowy,
* pojawi się menu przebiegu, z dostępnych opcji wybieramy Manewr lub Pociąg (patrz rys. 5) (zależnie od tego, co potrzebujemy, na przykładowym obrazku opcja Manewr nie jest dostępna, ponieważ wybrano przebieg na szlak wyjazdowy ze stacji).
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Po zatwierdzeniu zwrotnice powinny automatycznie ustawić się w pożądane położenie, semafor/tarcza wyświetlić prawidłowy sygnał, a odcinek zapalić się na kolor zielony przy przejeździe pociągu (rys. 6), a w przypadku manewru - na żółto.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[Plik:Spe_podany.png|thumb|210px|Podany wyjazd (rys. 6)]]
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
=== Sposób nr 2: przeciągnij-i-upuść ===
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Aby podać przebieg, należy zamknąć przejazdy, a potem prawym klawiszem myszy chwycić sygnalizator, strzałkę blokady lub tor i po przejechaniu na tor/blokadę/sygnalizator docelowy upuścić. Pojawi się menu jak na rys. 5 i możliwe będzie wyświetlenie sygnału pociągowego lub manewrowego.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
'''Uwaga:'''
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
# Ustawienie przebiegu z/na odcinek bez izolacji (wykropkowany) jest możliwe wyłącznie na podstawie sygnalizatorów i strzałek blokady. Nie da się wybrać takiego toru przez kliknięcie/puszczenie myszki na nim.
# Nie ma możliwości:
## podania sygnału zezwalającego (ani pociągowego, ani manewrowego) na odcinek, który został zablokowany poleceniem Zmk.
## podania sygnału pociągowego na tor częściowo zajęty (można podać jedynie sygnał manewrowy, wcześniej należy poinformować maszynistę o zajętości toru).
## podania wyjazdu na szlak, na którym wyłączona jest blokada liniowa bądź jest ona w nieprawidłowym stanie (nie dotyczy to szlaków wyjazdowych ze scenerii w trybie testowym).
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Usterki ==
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
W oprogramowaniu SPE zaimplementowano symulację usterek urządzeń srk. Ich opcje dostępne są z Menu -> Usterki. (rys. 7) Sprawdzimy tam listę sprawnych oraz uszkodzonych elementów urządzeń sterowania ruchem kolejowym. Można tam zarówno uszkodzić, jak i zgłosić do naprawienia wybrany przez siebie element.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Aby zgłosić uszkodzenie, wybieramy typ oraz dokładny element, a następnie naciskamy '''Zgłoś usterkę'''.
Zostanie wyświetlone okienko z oczekiwanym czasem naprawy, należy je zamknąć, klikając OK lub krzyżyk.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[Plik:Usterki_SPE.png|thumb|210px|Panel usterek (rys. 7)]]
Jeżeli zaś chcemy manualnie wywołać awarię, zaznaczamy element i przy użyciu checkboxów wybieramy, co ma zostać uszkodzone. Uruchomi się alarm na dole głównego okna SPE, który należy zatwierdzić klikając dwukrotnie na jego treść. Alarm zniknie całkowicie po naprawieniu usterki. Poza tym są one wywoływane losowo według wskazań w ustawieniach programu, co zostało szczegółowo omówione w sekcji Ustawienia.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<b style="color: red">{{box|UWAGA: usterki SPE nie są kompatybilne z usterkami domyślnie generowanymi przez TD2 i stanowczo zaleca się wyłączenie tych drugich przed rozpoczęciem dyżuru.}}</b>
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Okno komunikatów i alarmów ==
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Okno znajdujące się pod główną częścią SPE wyświetla - w zależności od wybranej na górnej belce opcji - komunikaty (rys. 8) lub alarmy (rys. 8a). Aby zatwierdzić wywołany alarm, należy przejść do okna z alarmami i dwukrotnie kliknąć go. Zmieni on wówczas kolor z białego na czerwonym tle i stanie się czerwony na niebieskim tle.
[[Plik:Komunikaty_SPE.png|thumb|450px|Komunikaty (rys. 8)]]
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[Plik:Alarmy_SPE.png|thumb|450px|Alarmy (rys. 8a)]]
Zarówno komunikaty jak i alarmy oznaczone są w następujący sposób:
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* godzina wystąpienia,
* rodzaj zdarzenia (tylko komunikaty),
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* sygnalizator bądź odcinek,
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* treść.
Alarm zniknie po zatwierdzeniu i naprawieniu zaistniałej usterki. Komunikaty nie znikają do momentu zamknięcia aplikacji.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Widok pełnoekranowy i dodatkowe okno ==
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Widok SPE można rozszerzyć na całą wielkość ekranu. W tym celu (w przypadku pracy wielomonitorowej) należy przeciągnąć okno na żądany ekran i z menu wybrać opcję Widok > Tryb pełnoekranowy.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Z kolei wybranie z tego samego menu opcji "Dodatkowe okno" poskutkuje wygenerowaniem drugiego okna z otwartym tym samym pulpitem.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Ustawienia programu ==
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Oprogramowanie SPE posiada kilka opcji umożliwiających dostosowanie usterek pod wymagania użytkownika. Skonfigurować można (rys. 9):
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
* czas naprawy userek,
* częstotliwość ich występowania (oddzielnie dla sygnalizacji, zwrotnic i odcinków izolowanych),
* widoczność usterek w menu Usterki, opisanym powyżej,
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Oprócz tego istnieje możliwość przywrócenia konfiguracji domyślnej. Aby wywołać okno ustawień, należy z menu na górnym pasku wybrać opcję Ustawienia.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Zwrotnice w SPE posiadają wiele opcji umożliwiających reagowanie na różne sytuacje ruchowe (rys. 10). Ich dostępność uzależniona jest od ich aktualnego stanu i rodzaju użytej automatyki. Są to:
* Plus i Minus - przestawia zwrotnicę we wskazane położenie,
* Stop - blokuje zwrotnicę w ustalonym położeniu, uniemożliwiając przestawienie,
* <b style="color: purple">oStop</b> - odblokowuje z powyższego stanu,
* Zmk - wyłącza zwrotnicę z jej izolacją włącznie z użytku, co uniemożliwia ustawienie żadnego przebiegu przez nią,
* <b style="color: purple">oZmk</b> - odwołuje w/w polecenie,
* <b style="color: red">KSR</b> - resetuje sygnalizację rozprucia,
* <b style="color: red">PlusBZ</b> - wymusza przestawienie zwrotnicy na plus, gdy wykazuje ona zajętość,
* <b style="color: red">MinusBZ</b> - wymusza przestawienie zwrotnicy na minus, gdy wykazuje ona zajętość,
* <b style="color: red">ZeroLO</b> - opisano w [[#Tor]].
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Blokady liniowe ==
Oprogramowanie oferuje blokady liniowe następujących rodzajów:
* Eap,
* Eac,
* C,
* SHL12.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Każdy rodzaj blokady charakteryzuje się pewnymi cechami.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
=== Blokada typu Eap ===
Najczęściej spotykany typ blokady liniowej w symulatorze TD2. Jest to blokada półsamoczynna z samoczynnym blokiem potwierdzenia odjazdu. Aby podać wyjazd, należy kliknąć Wbl w celu aktywacji blokady (w przypadku blokad na wyjazdach ze scenerii, należy użyć także przycisku Połącz i wybrać szlak docelowy).
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Wówczas z drugiej strony blokada zacznie "dzwonić", a strzałka będzie migać i należy użyć przycisku Poz, aby zatwierdzić zamiar przyjęcia pociągu. Posterunek początkowy będzie mógł wówczas podać semafor, a strzałka zmieni kolor na żółto-czerwony. Po przejechaniu przez pociąg semafora wyjazdowego, strzałka stanie się w całości czerwona.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Z kolei, gdy szlak się zwolni, po stronie posterunku docelowego zapali się zielony prostokąt. Symbolizuje on, że można teraz wyłączyć blokadę przyciskiem Ko po stronie odbiorcy.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Oprócz tego należy pamiętać, że w przypadku wjazdu pociągu na sygnał zastępczy lub rozkaz pisemny należy '''<u>przed</u> przejechaniem docelowego semafora''' wjazdowego użyć przycisku <b style="color: red">dKo</b> po stronie odbiorcy, zaś '''<u>niezwłocznie</u> po wyjechaniu na szlak''', jeżeli było ono również realizowane w taki sposób, użyć przycisku <b style="color: red">dPo</b> po stronie posterunku początkowego. W przeciwnym razie blokada '''nie zmieni swojego stanu''' i może być konieczne wprowadzenie telefonicznego zapowiadania pociągów i wyjazdów na rozkaz pisemny lub sygnał zastępczy.
=== Blokada typu Eac ===
Samoczynna blokada liniowa, która jest mniej nowoczesna oraz mniej funkcjonalna niż SHL12. Aby uruchomić wygaszoną blokadę, należy użyć Wbl po stronie wjazdu i Pzk po stronie wyjazdu. Rozpocznie się trwający przez kilkanaście sekund proces jej inicjalizacji, podczas którego na stacji docelowej miga pomarańczowy prostokąt obok strzałki blokady. Gdy proces ten się zakończy, zamiast prostokąta pomarańczowego zapali się zielony i będzie możliwe podawanie przebiegów.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Jeśli zaś zamierzasz wygasić blokadę, użyj na stacji wyjazdu przycisku Zwbl. Korpus strzałki zacznie migać, a po kiku(nastu) sekundach całkowicie ona zgaśnie.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
W razie podawania sygnału zastępczego lub rozkazu nie musisz nic naciskać, blokada automatycznie dostosuje się do zajętych izolacji.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
=== Blokada typu C ===
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Najmniej nowoczesny rodzaj półsamoczynnej blokady liniowej. Wymaga on manualnego potwierdzania zarówno odjazdu (przyciskiem Po) jak i przyjazdu (przyciskiem Ko). W odróżnieniu od Eap, nie ma konieczności włączania blokady, a jedynie połączenia ze scenerią i ewentualnej zmiany kierunku, używając przycisku Poz po stronie przyjazdu (szlak musi być wolny - strzałka blokady żółta). Przyciski <b style="color: red">dPo</b> i <b style="color: red">dKo</b> działają jednak na zasadzie analogicznej jak przy blokadzie Eap.
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
=== Blokada typu SHL-12 ===
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
w opracowaniu
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
== Sterowanie SSP ==
</div>

<div lang="pl" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[Plik:SPE_SSP.png|thumb|100px|Opcje Samoczynnej Sygnalizacji Przejazdowej(rys. 11)]]
Samoczynna sygnalizacja przejazdowa posiada opcję załączenia i wyłączenia osłony manewrów, co pozwala zabezpieczyć przejazd kolejowo-drogowy na wypadek wykonywania manewrów szlakowych. Zarówno załączenie jak i odwołanie osłony to polecenia specjalne wymagające potwierdzenia i naliczane przez licznik użyć.
</div>

Anonymous

Search

Export translations

Namespaces

More

Page actions

Navigation

Navigation

Wiki tools

Wiki tools

Anonymous

Search

Export translations

Navigation

Wiki tools

Page tools