Fuhrpark / Bedienung / Bedienung und Steuerung von EP09

Lokomotive EP09

Die EP09 Loko

Führestand an der Lok EP09

Die EP09 ist die polnische, elektrische, zur Fahrt mit Expresszügen geeignete Passagierlokomotive. Die wurde an der Wende der 80. und 90. Jahre in PaFaWag Werkstatt in Breslau hergestellt. Sie war die allererste Lokomotive, die Züge mit maximaler Geschwindigkeit von 160 km/h führen durfte. Die wurde mit modernsten für diese Zeit technischen Lösungen ausgestattet, sowie elektrodynamischen Bremsen oder Impulssteuerung von Anlasswiderständen. Bis heute sind sie eine der am meisten erkennbaren Lokomotiven, die ständig in Fahrgastbetrieb sind.

Procedury

Uruchomienie lokomotywy

Pulpit pomocnika maszynisty

Uruchamianie lokomotywy należy zacząć od przestawienia przełącznika "Rozrząd" w pozycję "1". Przełącznik ten znajduje się po lewej stronie kabiny, na pulpicie pomocnika.

Na nastawniku kierunkowym należy ustawić żądany kierunek jazdy (klawisze Page Up lub Page Down). Po ustawieniu kierunku zapalą się lampki kontrolne po lewej stronie pulpitu.

Należy pamiętać, że przy każdym przestawieniu nastawnika kierunkowego na lub przez pozycję „0” trzeba zasilić przekaźnik pomocniczy, naciskając przycisk odblokowania przekaźnika nadmiarowego silników trakcyjnych (klawisz N).

Następnie można przystąpić do podniesienia pantografów (klawisze O i P). To jaki pantograf powinien być podniesiony, zależy od kierunku jazdy. W normalnych warunkach jeździ się na tylnym pantografie, a przedni zostawiony jest do sytuacji awaryjnych.

Po podniesieniu pantografów trzeba odczekać kilka sekund aż dotkną sieci trakcyjnej. Gdy to nastąpi, na woltomierzu wysokiego napięcia będzie można zaobserwować wzrost napięcia z zera do wartości ok. 3kV.

Kolejnym krokiem jest załączenie wyłącznika szybkiego (klawiszem M) oraz jego zamknięcie (klawisze Shift + M). Zamknięty wyłącznik szybki będzie sygnalizowany lampką na pulpicie.

Następnie należy załączyć przetwornice (klawisz X) oraz poczekać na ustabilizowanie sie prądu ładowania baterii. Ten proces należy monitorować na amperomierzu niskiego napięcia.

Kolejny krok to załączenie sprężarki (klawisz C) i poczekanie na napełnienie się zbiornika głównego. Kiedy na manometrze zbiornika głównego zaobserwujemy przekroczenie wartości 5 bar, można przystąpić do popełnienia przewodu głównego.

W tym celu należy przestawić kran hamulca zespolonego w pozycję luzowania (klawisz Num.) oraz przytrzymać przycisk luzowania hamulca (klawisz Num6) i poczekać, aż ciśnienie w przewodzie głównym osiągnie 0,5 MPa, a cylindry hamulcowe się opróżnią. Czynności te należy monitorować na manometrach znajdujących się po prawej stronie pulpitu.

Gdy manometr cylindrów hamulcowych będzie wskazywał wartości bliskie zeru, należy przestawić kran hamulca zespolonego w pozycję jazdy (klawisz Num4).

Ostatnią czynnością jest odblokowanie przekaźników nadmiarowych (klawisz N).

Po wykonaniu wszystkich powyższych czynności lokomotywa jest gotowa do jazdy.

Start na ciepło

Gdy przy edytowaniu składu odznaczymy opcję "Zimny start", po uruchomieniu symulacji lokomotywa będzie znajdować się w stanie prawie uruchomionym.

Pierwszą czynnością, jaką należy wykonać, aby przygotować się do jazdy, jest przestawienie nastawnika kierunkowego w żądanym kierunku (klawisze Page Up lub Page Down). Po ustawieniu kierunku zapalą się lampki kontrolne po lewej stronie pulpitu.

Należy pamiętać, że przy każdym przestawieniu nastawnika kierunkowego na lub przez pozycję „0” trzeba zasilić przekaźnik pomocniczy, naciskając przycisk odblokowania przekaźnika nadmiarowego silników trakcyjnych (klawisz N).

Kolejnym krokiem jest załączenie wyłącznika szybkiego (klawisze Shift + M) i odhamowanie składu. W tym celu należy przestawić kran hamulca zespolonego w pozycję luzowania (klawisz Num.) i poczekać, aż ciśnienie w przewodzie głównym osiągnie 0,5 MPa, a cylindry hamulcowe się opróżnią. Czynności te należy monitorować na manometrach znajdujących się po prawej stronie pulpitu.

Gdy manometr cylindrów hamulcowych będzie wskazywał wartości bliskie zeru, należy przestawić kran hamulca zespolonego w pozycję jazdy (klawisz Num4).

Następnie należy odblokować przekaźnik nadmiarowy silników trakcyjnych (klawisz N).

Po wykonaniu wszystkich powyższych czynności lokomotywa jest gotowa do jazdy.

Ausmachen der Lokomotive

Przed przystąpieniem do wyłączania lokomotywy należy upewnić się że jest ona zahamowana, a nastawniki jazdy i bocznikowania znajdują się w pozycjach "0".

Następnie należy:

• wyłączyć sprężarkę (klawisz C),
• wyłączyć przetwornicę (klawisz X),
• wyłączyć wyłącznik szybki (klawisz M),
• opuścić pantografy (klawisze O i P),
• ustawić kran hamulca zespolonego w pozycję odcięcia (klawisz Num9 – aż kran znajdzie się w krańcowym położeniu),
• przestawić nastawnik kierunkowy na pozycję „0” (klawisze Page Up lub Page Down).
• przestawić przełącznik "Rozrząd" na pulpicie pomocnika w pozycję "0".

Gdy wszystkie czynności zostaną wykonane w odpowiedniej kolejności, lokomotywa zostanie wyłączona.

Führestandswechsel

Procedurę zmiany kabiny należy rozpocząć od wyłączenia sterowania w aktualnie aktywnej kabinie.

Aby to uczynić, należy upewnić się, czy nastawniki jazdy oraz bocznikowania znajdują się w pozycji „0”.

Następnie trzeba:

• wyłączyć sprężarkę (klawisz C),
• wyłączyć przetwornicę (klawisz X),
• wyłączyć wyłącznik szybki (klawisz M),
• opuścić pantografy (klawisze O i P),
• ustawić kran hamulca zespolonego w pozycję odcięcia (klawisz Num9 – aż kran znajdzie się w krańcowym położeniu),
• przestawić nastawnik kierunkowy na pozycję „0” (klawisze Page Up lub Page Down).

Po wykonaniu powyższych czynności należy udać się do pulpitu pomocnika, znajdującego się po lewej stronie kabiny, i przekręcić przełącznik „Rozrząd” w pozycję „0”.

Następnie można przejść do drugiej kabiny (klawisz Tab) i rozpocząć uruchamianie pojazdu, wykonując wcześniejsze czynności w odwrotnej kolejności:

• załączyć rozrząd na pulpicie pomocnika,
• ustawić żądany kierunek jazdy (klawisze Page Up lub Page Down),
• przestawić kran hamulca zespolonego w pozycję jazdy (klawisz Num4),
• podnieść pantografy (klawisze O i P),
• poczekać na pojawienie się napięcia z sieci trakcyjnej na woltomierzu wysokiego napięcia,
• przełączyć dźwigienkę wyłącznika szybkiego w pozycję załączoną (klawisz M),
• zamknąć wyłącznik szybki (klawisze Shift + M),
• załączyć przetwornicę (klawisz X),
• załączyć sprężarkę (klawisz C),
• zasilić przekaźnik pomocniczy przyciskiem odblokowania przekaźnika nadmiarowego silników trakcyjnych (klawisz N).

Wykonanie wszystkich powyższych czynności w odpowiedniej kolejności oznacza poprawne przeprowadzenie zmiany kabiny.

Fahren und Bremsen

Nastawnik jazdy

Nastawnik jazdy, w formie koła, służy do dobierania odpowiednich położeń oporów rozruchowych, moderujących prąd idący do silników trakcyjnych.

Przy przestawieniu nastawnika z pozycji zerowej na pierwszą, załączają się styczniki liniowe, a na silniki trakcyjne podany jest prąd. Na każdej pozycji nastawnika (poza 0, 19 i 31) dobierana jest odpowiednia kombinacja oporników (oporów rozruchowych), tak aby na większych pozycjach natężenie prądu płynącego do silnika było większe.

Przepływ prądu przez opory rozruchowe, generuje duże ilości ciepła, a w dalszej perspektywie może doprowadzić do ich przepalenia, które skutkuje unieruchomieniem pojazdu.

Dodatkowo, na nastawniku znajdują się dwie pozycje bezoporowe - 19 i 31 (nazywane odpowiednio pozycją szeregową i równoległą). Są to ustawienia w których prąd płynący do silników trakcyjnych nie przechodzi przez żadne opory.

Nastawnik bocznikowania

Na pozycjach bezoporowych można użyć tzw. „bocznikowania” (klawisze Num/ i Num*). Bocznikowanie to osłabienie wzbudzenia biegunów silników trakcyjnych, które skutkuje podaniem większego prądu na silnik.

Lokomotywa wyposażona jest w pięć stopni bocznikowania — im wyższy stopień, tym większy prąd podany na silnik. Rączka bocznikowania znajduje się za kołem nastawnika jazdy, po lewej stronie.

Rozruch

Aby ruszyć, należy przestawić nastawnik jazdy na pierwszą pozycję (klawisz Num+) i odczekać chwilę na zamknięcie się styczników liniowych.

Gdy to nastąpi, zapali się kontrolka „Jazda na oporach rozruchowych”, a zgaśnie „Styczniki liniowe wyłączone”. W tym momencie amperomierz silników trakcyjnych powinien wskazać wzrost natężenia prądu.

Aby przyspieszyć, należy stopniowo zwiększać pozycję nastawnika jazdy (klawisz Num+), tym samym zwiększając prąd płynący do silników.

Steuerungstechnik

Anderen polnischen Lokomotiven mit Anlasswiderstandssteuerung ähnlich, gute Fahrtechnik mit dieser Lokomotive besteht an Vermeiden längerer Fahrt mit tätigen Anlasswiderständen, damit die Anlasswiderstände nicht zerbrannt werden.

Die Positionen, auf denen die Anlasswiderstände tätig sind, sollen so schnell wie möglich übergangen werden. Man soll die Fahrt auf widerstandsfreien Positionen fortsetzen (Positionen 19 und 31).

Da Anlasswiderstände der Lokomotive EP09 besonders schwach (im Vergleich zu anderen Lokomotiven mit ähnlicher Anlasssteuerung) und verbrennungsfähig sind, ist es desto wichtiger für längere Zeit der Fahrt widerstandfreie Positionen zu verwenden.

Bremsen

Lokomotywa EP09 wyposażona jest w elektropneumatyczny system hamulcowy typu Oerlikon, z dodatkowym hamulcem elektrodynamicznym (rekuperacyjnym).

Hamulec zespolony (nazywany pociągowym) działa na wszystkie wagony i lokomotywę, a dodatkowy (nazywany pomocniczym) tylko na lokomotywę w której się znajduje.

Hamulcem zespolonym można sterować klawiszami Num9 (pozycja w górę) i Num3 (pozycja w dół), a hamulcem dodatkowym Num7 (pozycja w górę) i Num1 (pozycja w dół).

Führerstandsbeschreibung

In der Tabelle unten befinden sich Beschreibung jedes Umschalters und jeder Lampe im Führestand. Jedem Element entspricht eine Nummer auf dem Foto des Führerstands.

Nummer	Schild	Beschreibung
1	OŚWIETL. PRZYC. KABINY	Umschalter der Führerstandsbeleuchtung
2	PRZYC. OŚWIETL. PRZYRZ. POMIARÓW	Umschalter der Messgerätenbeleuchtung, bzw. Manometer, Tacho usw.
3	SYGN CZERW. LEWY	Schalter des vornen, linken, roten Lichts
4	SYGN. CZERW. PRAWY	Schalter des vornen, rechten, roten Lichts
5	PANTOGRAF TYŁ	Heben des hinteren im Bezug auf besitzen Führestand Stromabnehmers
6	PANTOGRAF PRZÓD	Heben des vornen im Bezug auf besitzen Führestand Stromabnehmers
7	OGRZEWANIE POCIĄGU ZAŁ	Zugheizungskontrolllampe
8	JAZDA	Driving indicator lamp. Lights up when direction is selected
9	REFLEKTOR LEWY	Schalter des vornen, linken, weißen Lichts
10	REFLEKTOR GÓRNY	Schalter des vornen, oberen, weißen Lichts
11	REFLEKTOR PRAWY	Schalter des vornen, rechten, weißen Lichts
12	PIASECZNICE	Sanding switch, when switched on, the locomotive will automatically apply sand when skid is detected
13	OGRZEWANIE POCIĄGU	Zugheizungsumschalter
14	POŚLIZG	Skid detection indicator lamp. Lights up when locomotive detects sudden change in speed
15	OŚWIETL. ROZKŁ. JAZDY	Timetable light switch
16	PRZYCIEMN. SHP	Dämmerung der SHP - Lampe
17	PRZYC. LAMP. CZUWAKA	Dämmerung der CA - Lampe
18	SPRĘŻARKA	Kompressorumschalter
19	JAZDA NA OPOR. ROZRUCH.	Starter resistance indicator lamp. Lights up when current flows to the motors through the resistors
20	AWARIA WENTYLAC. OPORNIKÓW ROZRUCH	Resistance fan system failure indicator lamp
21	-	Radio
22	PRZEKAŹNIK NADMIAROWY SILNIKÓW TRAKC.	Lamp indicating that the traction motor overload relay has been activated (usually caused by excessive current being supplied to the motors). When it lights up, set the drive and shunt controls to the zero position and use the overload relay release button (key N)(number 35).
23	PRZEK. NADMIAROWE SILN. SPRĘŻ. I GRZ. POC.	A lamp indicating that the compressor motor overload relay and/or train heating relay has been activated. When it lights up, use the overload relay release button (key N)(number 35).
24	PRZEK. RÓŻNICOWY OBW. GŁÓWNEGO	A lamp indicating that the main circuit differential relay has been activated. When it lights up, use the differential relay and overbraking release button (number 36) and close the main switch again.
25	WYŁĄCZNIK SZYBKI ZAŁĄCZONY	Main switch state indicator lamp
26	PRZETWORNICE ZAŁĄCZONE	Converters state indicator lamp
27	AWARIA PANTOGR.	Emergency pantograph lowering button
28	STYCZ. LIN. WYŁĄCZ.	Contactor state indicator lamp
29	HAMOWANIE	Electrodynamic brake working indicator lamp
30	PRZYCIEMNIENIE REFLEKTORÓW GŁÓWNYCH	Headlights dimmer
31	PRZYCIEMNIENIE REFL. PRAWEGO	Right front headlight dimmer
32	PRZEK. NADM. PRZETW. 1	Lamp indicating that the overload relay of the first converter has been activated. When it lights up, use the overload relay unlock button (key N)(number 35).
33	PRZEK. NADMIAR. PRZETWOR 2	Lamp indicating that the overload relay of the second converter has been activated. When it lights up, use the overload relay unlock button (key N)(number 35).
34	PRZEKAŹNIK RÓŻNICOWY OBW. POMOCNICZYCH	Lamp indicating that the auxiliary circuit differential relay has been activated. Once it lights up, use the button to unlock the differential and excess braking relay (number 36).
35	ODBLOK. PRZEK. NADMIAROWYCH	Traction motor overload relay unlock button
36	ODBLOK. PRZEK. RÓŻNICOWYCH I NADM. HAMOW.	Differential and excess braking relay unlock button
37	WYŁĄCZNIK SZYBKI WYŁĄCZONY	Main switch closing switch
38	PRZETWORNICE	Umformer
39	WYŁĄCZENIE STYCZNIKÓW LINIOWYCH	Contactors turning off button; one they are turned off, the power to the motors is cut off
40	LUZOWANIE HAMULCA	Bremslöstaste
41	KONTROLA LAMPEK SYGNALIZACYJNYCH	Indicator lamp test
42	IMPULS ZAŁĄCZ. WYŁĄCZNIKA SZYBKIEGO	Button engaging the main switch
43	S.H.P	CA/SHP safety systems warning cancellation button
44	WYCIERACZKA	Right window wiper switch
45	-	Shunting controller
46	-	Driving controller
47	-	Direction selector
48	AMPEROMIERZ NN	Low-current ammeter - current flowing out of the battery
49	WOLTOMIERZ NN	Low-voltage voltmeter - battery voltage
50	AMPEROMIERZ WN1	Ammeter measuring the cuurent flowing to the motors on the first bogie
51	AMPEROMIERZ WN2	Ammeter measuring the cuurent flowing to the motors on the second bogie
52	WOLTOMIERZ WN	Oberleitungsspannungsmesser
53	-	Hasler Geschwindigkeitsmesser
54	SYRENA	Horn lever
55	CZUW.-SHP-CZUW.	CA and SHP safety systems warning lamps
56	MANOMETR CYLINDRA HAM.	Pressure gauge showing brake cylinder pressure in the locomotive
57	MANOMETR PRZEW. GŁ.	Pressure gauge showing break pipe pressure throughout the whole consist
58	MANOMETR ZBIORNIKA GŁ.	Pressure gauge showing main reservoir pressure
59	-	Bremsventil für den gesamten Zug (inkl. ED-Bremse für Lok)
60	-	Bremsventil für Lokomotive