Fuhrpark / Bedienung / Bedienung und Steuerung von EP09

Lokomotive EP09

Die EP09 Loko

Führestand an der Lok EP09

Die EP09 ist die polnische, elektrische, zur Fahrt mit Expresszügen geeignete Passagierlokomotive. Die wurde an der Wende der 80. und 90. Jahre in PaFaWag Werkstatt in Breslau hergestellt. Sie war die allererste Lokomotive, die Züge mit maximaler Geschwindigkeit von 160 km/h führen durfte. Die wurde mit modernsten für diese Zeit technischen Lösungen ausgestattet, sowie elektrodynamischen Bremsen oder Impulssteuerung von Anlasswiderständen. Bis heute sind sie eine der am meisten erkennbaren Lokomotiven, die ständig in Fahrgastbetrieb sind.

Prozeduren

Lokingangsetzung

Der Stand des Hilfslokführers

Der Prozess der Ingangsetzung soll am Stand des Hilfslokführers begonnen werden, der sich links vom Hauptführerstand befindet. Der "Rozrząd" gekennzeichnete Schalter soll in die Position "1" gestellt werden.

Am Richtungswahlschalter muss die gewollte Fahrtrichtung gestellt werden (Tasten Page Up oder Page Down). Nach Stellung einer der Fahrtrichtungen machen sich die Kontrolllampen auf der linken Seite des Fahrpults an.

Mann muss berücksichtigen, dass bei jeder Umstellung des Richtungswahlschalters in oder über Position „0” muss das zusätzliche Schützrelais mit Strom versorgt werden, indem man den Knopf des Lösens der Blockierung des Überstromschützrelais betätigt (Taste N).

Nun ist es möglich, Stromabnehmer zu heben (Tasen O und P). Die Wahl des gehobenen Stromabnehmers kommt auf die Fahrtrichtung an. Normalerweise verwendet man den hinteren Stromabnehmer, damit der vorne im Notfall verwendet werden kann.

Das Heben der Stromabnehmer kann ein paar Sekunden dauern. Nachdem die Stromabnehmer gehoben sind, steigt der Wert der Spannung am Spannungsmesser von 0 bis ungefähr 3kV.

Danach ist es notwendig, den Hauptschalter (Taste M) einzuschalten und dann den zu schließen (Tasten Shift + M). Der geschlossene Hauptschalter ist durch eine Kontolllampe am Fahrpult signalisiert.

Danach muss man Umformer einschalten (Taste X) und warten, solange der Batterienladungsstrom sich stabilisiert.

Nun muss der Kompressor (Taste C) eingeschaltet werden. Das Hauptluftreservoir wird erfüllt. Wenn der am Manometer dargestellte Luftdruck 5 bar überschreitet, darf man die Hauptluftleitung mit Luft erfüllen.

Zu diesem Zweck muss der Bremshahn in die Lösposition gestellt werden (Taste Num.) und mittlerweile Bremslöstaste gedrückt werden (Taste Num6). Man muss warten, bis wann der Druck in der Hauptluftleitung 0,5 MPa erreicht und Bremszylinder leer sind. Diese Maßnahmen können an Manometern beobachtet werden, die sich auf der rechten Seite des Fahrerpults befinden.

Wenn der am Manometer dargestellte Wert nah dem nulligen Wert ist, kann man den Bremshahn in die Fahrposition umdrehen (Taste Num4).

Zuletzt müssen die Schutzrelais gelöst werden (Taste N).

Nachdem alles anweisungsgemäß gemacht worden ist, ist die Lokomotive fahrbereit.

Warmstart

Gdy przy edytowaniu składu odznaczymy opcję "Zimny start", po uruchomieniu symulacji lokomotywa będzie znajdować się w stanie prawie uruchomionym.

Pierwszą czynnością, jaką należy wykonać, aby przygotować się do jazdy, jest przestawienie nastawnika kierunkowego w żądanym kierunku (klawisze Page Up lub Page Down). Po ustawieniu kierunku zapalą się lampki kontrolne po lewej stronie pulpitu.

Należy pamiętać, że przy każdym przestawieniu nastawnika kierunkowego na lub przez pozycję „0” trzeba zasilić przekaźnik pomocniczy, naciskając przycisk odblokowania przekaźnika nadmiarowego silników trakcyjnych (klawisz N).

Kolejnym krokiem jest załączenie wyłącznika szybkiego (klawisze Shift + M) i odhamowanie składu. W tym celu należy przestawić kran hamulca zespolonego w pozycję luzowania (klawisz Num.) i poczekać, aż ciśnienie w przewodzie głównym osiągnie 0,5 MPa, a cylindry hamulcowe się opróżnią. Czynności te należy monitorować na manometrach znajdujących się po prawej stronie pulpitu.

Gdy manometr cylindrów hamulcowych będzie wskazywał wartości bliskie zeru, należy przestawić kran hamulca zespolonego w pozycję jazdy (klawisz Num4).

Następnie należy odblokować przekaźnik nadmiarowy silników trakcyjnych (klawisz N).

Po wykonaniu wszystkich powyższych czynności lokomotywa jest gotowa do jazdy.

Ausmachen der Lokomotive

Zunächst muss man sichergehen, dass die Lokomotive gebremst ist und die Fahr- und Überbrückungsschalter sich in der Nullstellung befinden.

Danach muss man:

• wyłączyć sprężarkę (klawisz C),
• wyłączyć przetwornicę (klawisz X),
• wyłączyć wyłącznik szybki (klawisz M),
• opuścić pantografy (klawisze O i P),
• ustawić kran hamulca zespolonego w pozycję odcięcia (klawisz Num9 – aż kran znajdzie się w krańcowym położeniu),
• przestawić nastawnik kierunkowy na pozycję „0” (klawisze Page Up lub Page Down).
• przestawić przełącznik "Rozrząd" na pulpicie pomocnika w pozycję "0".

Gdy wszystkie czynności zostaną wykonane w odpowiedniej kolejności, lokomotywa zostanie wyłączona.

Führestandswechsel

Procedurę zmiany kabiny należy rozpocząć od wyłączenia sterowania w aktualnie aktywnej kabinie.

Aby to uczynić, należy upewnić się, czy nastawniki jazdy oraz bocznikowania znajdują się w pozycji „0”.

Następnie trzeba:

• wyłączyć sprężarkę (klawisz C),
• wyłączyć przetwornicę (klawisz X),
• wyłączyć wyłącznik szybki (klawisz M),
• opuścić pantografy (klawisze O i P),
• ustawić kran hamulca zespolonego w pozycję odcięcia (klawisz Num9 – aż kran znajdzie się w krańcowym położeniu),
• przestawić nastawnik kierunkowy na pozycję „0” (klawisze Page Up lub Page Down).

Po wykonaniu powyższych czynności należy udać się do pulpitu pomocnika, znajdującego się po lewej stronie kabiny, i przekręcić przełącznik „Rozrząd” w pozycję „0”.

Następnie można przejść do drugiej kabiny (klawisz Tab) i rozpocząć uruchamianie pojazdu, wykonując wcześniejsze czynności w odwrotnej kolejności:

• załączyć rozrząd na pulpicie pomocnika,
• ustawić żądany kierunek jazdy (klawisze Page Up lub Page Down),
• przestawić kran hamulca zespolonego w pozycję jazdy (klawisz Num4),
• podnieść pantografy (klawisze O i P),
• poczekać na pojawienie się napięcia z sieci trakcyjnej na woltomierzu wysokiego napięcia,
• przełączyć dźwigienkę wyłącznika szybkiego w pozycję załączoną (klawisz M),
• zamknąć wyłącznik szybki (klawisze Shift + M),
• załączyć przetwornicę (klawisz X),
• załączyć sprężarkę (klawisz C),
• zasilić przekaźnik pomocniczy przyciskiem odblokowania przekaźnika nadmiarowego silników trakcyjnych (klawisz N).

Wykonanie wszystkich powyższych czynności w odpowiedniej kolejności oznacza poprawne przeprowadzenie zmiany kabiny.

Fahren und Bremsen

Fahrschalter

Nastawnik jazdy, w formie koła, służy do dobierania odpowiednich położeń oporów rozruchowych, moderujących prąd idący do silników trakcyjnych.

Przy przestawieniu nastawnika z pozycji zerowej na pierwszą, załączają się styczniki liniowe, a na silniki trakcyjne podany jest prąd. Na każdej pozycji nastawnika (poza 0, 19 i 31) dobierana jest odpowiednia kombinacja oporników (oporów rozruchowych), tak aby na większych pozycjach natężenie prądu płynącego do silnika było większe.

Przepływ prądu przez opory rozruchowe, generuje duże ilości ciepła, a w dalszej perspektywie może doprowadzić do ich przepalenia, które skutkuje unieruchomieniem pojazdu.

Dodatkowo, na nastawniku znajdują się dwie pozycje bezoporowe - 19 i 31 (nazywane odpowiednio pozycją szeregową i równoległą). Są to ustawienia w których prąd płynący do silników trakcyjnych nie przechodzi przez żadne opory.

Nastawnik bocznikowania

Na pozycjach bezoporowych można użyć tzw. „bocznikowania” (klawisze Num/ i Num*). Bocznikowanie to osłabienie wzbudzenia biegunów silników trakcyjnych, które skutkuje podaniem większego prądu na silnik.

Lokomotywa wyposażona jest w pięć stopni bocznikowania — im wyższy stopień, tym większy prąd podany na silnik. Rączka bocznikowania znajduje się za kołem nastawnika jazdy, po lewej stronie.

Rozruch

Aby ruszyć, należy przestawić nastawnik jazdy na pierwszą pozycję (klawisz Num+) i odczekać chwilę na zamknięcie się styczników liniowych.

Gdy to nastąpi, zapali się kontrolka „Jazda na oporach rozruchowych”, a zgaśnie „Styczniki liniowe wyłączone”. W tym momencie amperomierz silników trakcyjnych powinien wskazać wzrost natężenia prądu.

Aby przyspieszyć, należy stopniowo zwiększać pozycję nastawnika jazdy (klawisz Num+), tym samym zwiększając prąd płynący do silników.

Steuerungstechnik

Anderen polnischen Lokomotiven mit Anlasswiderstandssteuerung ähnlich, gute Fahrtechnik mit dieser Lokomotive besteht an Vermeiden längerer Fahrt mit tätigen Anlasswiderständen, damit die Anlasswiderstände nicht zerbrannt werden.

Die Positionen, auf denen die Anlasswiderstände tätig sind, sollen so schnell wie möglich übergangen werden. Man soll die Fahrt auf widerstandsfreien Positionen fortsetzen (Positionen 19 und 31).

Da Anlasswiderstände der Lokomotive EP09 besonders schwach (im Vergleich zu anderen Lokomotiven mit ähnlicher Anlasssteuerung) und verbrennungsfähig sind, ist es desto wichtiger für längere Zeit der Fahrt widerstandfreie Positionen zu verwenden.

Bremsen

Lokomotywa EP09 wyposażona jest w elektropneumatyczny system hamulcowy typu Oerlikon, z dodatkowym hamulcem elektrodynamicznym (rekuperacyjnym).

Hamulec zespolony (nazywany pociągowym) działa na wszystkie wagony i lokomotywę, a dodatkowy (nazywany pomocniczym) tylko na lokomotywę w której się znajduje.

Hamulcem zespolonym można sterować klawiszami Num9 (pozycja w górę) i Num3 (pozycja w dół), a hamulcem dodatkowym Num7 (pozycja w górę) i Num1 (pozycja w dół).

Führerstandsbeschreibung

In der Tabelle unten befinden sich Beschreibung jedes Umschalters und jeder Lampe im Führestand. Jedem Element entspricht eine Nummer auf dem Foto des Führerstands.

Nummer	Schild	Beschreibung
1	OŚWIETL. PRZYC. KABINY	Umschalter der Führerstandsbeleuchtung
2	PRZYC. OŚWIETL. PRZYRZ. POMIARÓW	Umschalter der Messgerätenbeleuchtung, bzw. Manometer, Tacho usw.
3	SYGN CZERW. LEWY	Schalter des vornen, linken, roten Lichts
4	SYGN. CZERW. PRAWY	Schalter des vornen, rechten, roten Lichts
5	PANTOGRAF TYŁ	Heben des hinteren im Bezug auf besitzen Führestand Stromabnehmers
6	PANTOGRAF PRZÓD	Heben des vornen im Bezug auf besitzen Führestand Stromabnehmers
7	OGRZEWANIE POCIĄGU ZAŁ	Zugheizungskontrolllampe
8	JAZDA	Driving indicator lamp. Lights up when direction is selected
9	REFLEKTOR LEWY	Schalter des vornen, linken, weißen Lichts
10	REFLEKTOR GÓRNY	Schalter des vornen, oberen, weißen Lichts
11	REFLEKTOR PRAWY	Schalter des vornen, rechten, weißen Lichts
12	PIASECZNICE	Sandgeberumschalter - wenn eingeschaltet, falls die Lokomotive ins Schleudern rät, wird der Sand automatisch unter Räder geworfen
13	OGRZEWANIE POCIĄGU	Zugheizungsumschalter
14	POŚLIZG	Schleuderlampe. Die leuchtet, wenn plötzliche Geschwindigkeitsänderung erkannt wird
15	OŚWIETL. ROZKŁ. JAZDY	Umschalter der Fahrplanbeleuchtung
16	PRZYCIEMN. SHP	Dämmerung der SHP - Lampe
17	PRZYC. LAMP. CZUWAKA	Dämmerung der CA - Lampe
18	SPRĘŻARKA	Kompressorumschalter
19	JAZDA NA OPOR. ROZRUCH.	Anlasswiderständenkontrollampe. Die leuchtet, wenn der den Motor antreibende Strom durch Anlasswiderstände fließt
20	AWARIA WENTYLAC. OPORNIKÓW ROZRUCH	Lampe der Störung an Anlasswiderständenventilatoren
21	-	Funkgerät
22	PRZEKAŹNIK NADMIAROWY SILNIKÓW TRAKC.	Die Lampe leuchtet, wenn das Schützrelais von Traktionsmotoren eingeschaltet wird (normalerweise wenn Motor mit zu viel Strom versorgt wird). Um sie zu löschen, stell den Fahrgeber in die Nullstellung und lös die Blockierung des Relais durch entsprechenden Umschalter (Taste N)(Nummer 35).
23	PRZEK. NADMIAROWE SILN. SPRĘŻ. I GRZ. POC.	Die Lampe leuchtet, wenn das Schützrelais von Kompressormotor oder/und Zugheizung eingeschaltet wird. Um sie zu löschen, lös die Blockierung des Relais durch entsprechenden Umschalter (Taste N)(Nummer 35).
24	PRZEK. RÓŻNICOWY OBW. GŁÓWNEGO	Die Lampe leuchtet, wenn das Schützrelais vom Hauptstromkreis eingeschaltet wird. Um sie zu löschen, lös die Blockierung des Relais durch entsprechenden Umschalter (Nummer 36) und schalt den Hauptschalter wieder ein.
25	WYŁĄCZNIK SZYBKI ZAŁĄCZONY	Hauptschalter ein
26	PRZETWORNICE ZAŁĄCZONE	Umformer ein
27	AWARIA PANTOGR.	Notsenkung der Stromabnehmer
28	STYCZ. LIN. WYŁĄCZ.	Linienrelais abgeschaltet
29	HAMOWANIE	Elektrodynamische Bremse tätig
30	PRZYCIEMNIENIE REFLEKTORÓW GŁÓWNYCH	Dämmerung der Zugreflektoren
31	PRZYCIEMNIENIE REFL. PRAWEGO	Dämmerung des vornen, rechten Lichts
32	PRZEK. NADM. PRZETW. 1	Die Lampe zeugt vom Auslösen des Schützrelais vom 1. Umformer. Um sie zu löschen, lös die Blockierung des Relais durch entsprechenden Umschalter (Taste N)(Nummer 35).
33	PRZEK. NADMIAR. PRZETWOR 2	Die Lampe zeugt vom Auslösen des Schützrelais vom 2. Umformer. Um sie zu löschen, lös die Blockierung des Relais durch entsprechenden Umschalter (Taste N)(Nummer 35).
34	PRZEKAŹNIK RÓŻNICOWY OBW. POMOCNICZYCH	Die Lampe zeugt vom Auslösen des Unterschiedsschützrelais von zusätzlichen Stromkreisen. Um sie zu löschen, lös die Blockierung des Relais durch entsprechenden Umschalter (Nummer 36).
35	ODBLOK. PRZEK. NADMIAROWYCH	Lösen der BLockierung von Schützrelais
36	ODBLOK. PRZEK. RÓŻNICOWYCH I NADM. HAMOW.	Lösen der BLockierung von Unterschiedsschützrelais
37	WYŁĄCZNIK SZYBKI WYŁĄCZONY	Hauptschalter ausmachen
38	PRZETWORNICE	Umformer
39	WYŁĄCZENIE STYCZNIKÓW LINIOWYCH	Linienrelais ausmachen; falls die aus sind, wird Motor mit Strom nicht versorgt
40	LUZOWANIE HAMULCA	Bremslöstaste
41	KONTROLA LAMPEK SYGNALIZACYJNYCH	Lampenkontrolle
42	IMPULS ZAŁĄCZ. WYŁĄCZNIKA SZYBKIEGO	Impulseinschalten des Hauptschalters
43	S.H.P	CA/SHP Warnsignal des Sicherheitssystem löschen
44	WYCIERACZKA	Scheibenwischer der rechten Scheibe
45	-	Überbrückungsschalter
46	-	Fahrgeber
47	-	Richungswahlschalter
48	AMPEROMIERZ NN	Amperemeter niedriger Spannung - aktuell fließender Strom der Batterie
49	WOLTOMIERZ NN	Messer niedriger Spannung - Batteriespannung
50	AMPEROMIERZ WN1	Amperemeter, das die Stromstärke im Motor erstes Getriebes misst
51	AMPEROMIERZ WN2	Amperemeter, das die Stromstärke im Motor zweites Getriebes misst
52	WOLTOMIERZ WN	Oberleitungsspannungsmesser
53	-	Hasler Geschwindigkeitsmesser
54	SYRENA	Makrofon
55	CZUW.-SHP-CZUW.	CA und SHP Sicherssysteme Warnungslampen
56	MANOMETR CYLINDRA HAM.	Manometer des Luftdrucks im Lokbremszylinder im ganzen Zug
57	MANOMETR PRZEW. GŁ.	Manometer des Luftdrucks im Bremszylinder
58	MANOMETR ZBIORNIKA GŁ.	Manometer für den Luftdruck im Hauptluftreservoir
59	-	Bremsventil für den gesamten Zug (inkl. ED-Bremse für Lok)
60	-	Bremsventil für Lokomotive